Dosya 5: EMEK
NedenKadınlar Yoksulların En Yoksulu
Emekçilerin de Kölesi
Kadın Emeği ya Bedava ya da En Ucuz
Evlilik aile kararıyla veya aşkla başlasa da, resmi veya imam nikâhlı olunsa da, kadınların boğaz tokluğuna çalışılarak içinde kalabildikleri bir kurum. Bağımsız bir ekonomik gücü olmayan kadınların geçimi görünmeyen bir emeği kölece harcamalarına ve eşlerinin onlara bakmasına bağlı. Ev dışında çalışan kadını bekleyen eşitsizliklerin başında ise düşük iş ve düşük ücret geliyor. Boşanan bir kadının bir zamanlar yer aldığı kocasının sınıfının bile dışında kalışı acı bir tecrübedir, yaşamayan bilmez. Ama eşit kişiler olarak evlilik yürütmek, evlenerek veya evlenmeyerek ama kimsenin kölesi olmadan yaşamak mümkün, işte bu dosyamızda bu iddiamızı dosta düşmana bir kez daha gösterelim istedik. Avcılarda kooperatifleşmeye çalışan kadınlar bize verdikleri röportajda şöyle demişler: Birlik, mücadele, dayanışma sadece bunlara ihtiyacımız var. Biz de onların sözlerini tekrarlayalım istedik.
Kadın sorunundan değil patriyarkadan, kadınlarla erkekler arasındaki anlaşmazlıklardan değil, aralarındaki ezilme ve sömürülme ilişkisinden bahsetmek feministlerin 1970’lerde attığı önemli bir adım. Kadın sorunu kadınların dertlerinin toplamı demek değil bizim için. Toplumda var olan, diğer egemenlik ilişkileriyle elbette bağıntılı ama kendine özgü bağımsız bir karakteri olan ekonomik toplumsal bir meseleden bahsediyoruz. Erkek egemenliği altında yaşamaktan kurtulabilmemiz için, bu düzende kadınların eziliyor ve sömürülüyor olmasından kimlerin yararlandığını açık etmek ve bu yarar ilişkisine son vermek zorundayız.
Mevsimlik kadın ve Kürt işçiler nasıl yaşarlar, milletvekilleri “karılara malımızı yedirmeyiz” diye neden çırpınıp durur, Ballıca Tekel Fabrikası direnişinde kadınlar neleri kazandılar, havlunuzun üstündeki işlemeyi kim evde kaç kuruş karşılığı işledi, yeni dünya düzeni kadınları nasıl daha da yoksullaştırıyor, IMF’ye neden düşmanız, genelev oluyor da seks işçisi neden olmuyor, bankalar neden kadınların gül bahçesi değil, film setlerinde kostümcü olmak için kadınlığınızdan vazgeçmeniz mi lazım, 17. yüzyılda kim “evleneceğime temizlikçi olurum” demiş, kadın emeğinin tutsaklığına karşı inadına aşk demek neden yetmez? Karadeniz’de kadınlar neden böbreği ezilse de çayı sırtında taşımak ister, plazalarda kadın muhabirler nasıl kapı önüne konuluyor, Hindistan’da kadınlar nasıl sendikalaşıyor, Eğitim–Sen üyesi ve kadın olmak nasıl oluyor diye birbirinin arkasına dizilen ve devam eden başlıklarımız var bu sayımızda.
Bu sayının yazarları:
Asuman, Ayşegül, Ayşegül Babalık, ayşe düzkan, Ayşe Çiftçi, Beren Koramaz, Beyhan Demir, Christine Delphy, Devrim Gökçek, Dilek Hattatoğlu, Esin Demir, Fadime Gök, Fatma Genç, Feryal Saygılıgil, Filiz Kerestecioğlu, Fulin Derin, Gamze Deniz, Gülnur Savran, Gülşen Şenol, Günera Polatoğulları, Handan Koç, Hande Öğüt, Hülya Eralp, Leyla Karagül, Melek Güneş, Mürüvvet Yılmaz, Nadide Karademir, Necla Akgökçe, Nermin Ketenci, Nesrin Sungur, Nesrin Tura, Nevin, Nevin Cerav, Nilgün Çetinalp Erentay, Nurcan Özkaplan, Nurhak Polat, Nursel Modan, Özgün Akduran, Sema, Şemsa Özar, Şebnem, Ufuk Serdaroğlu, Ursula Huws, Yelda Yücel, Yeşim Başaran